Көмірсутектер және отын

КТЖ бойынша тақырып

Сынып

9-сынып

Пән

Химия

Тоқсан

4

Сабақ

№ 54

Оқу мақсаттары

• 9.4.3.7алкандардың химиялық қасиеттерін сипаттау және оны реакция теңдеулерімен дәлелдеу
• 9.4.3.8еріткіштерді алу үшін алкандарды хлорлаудың маңызы мен бұл еріткіштердің қауіптілік дәрежесін түсіндіру
• 9.4.3.9қанықпағандық ұғымын сипаттау
• 9.4.3.10этен мысалында алкендердің химиялық қасиеттерін (жану, гидрлеу, гидратация, галогендеу, сапалық реакциялар) оқып үйрену, химиялық реакция теңдеулерімен дәлелдеу
• 9.4.3.11полиэтилен мысалында полимерлену реакциясының механизмі мен полимерлердің құрылымының ерекшеліктерін түсіндіру
• 9.4.3.12пластиктің ыдырау мерзімінің ұзақтық мәселесін түсіну және оқып білу, қоршаған ортада пластик материалдардың көбеюінің зардабын білу
• 9.4.3.13этин мысалында алкиндердің химиялық қасиеттерін (жану, гидрлеу, гидратация, галогендеу, сапалық реакциялар) оқып үйрену, химиялық реакция теңдеулерімен дәлелдеу
• 9.4.3.14бензолдың алынуы, қасиеттері және қолданылуын сипаттау
• 9.4.3.15құрамында көміртек бар қосылыстардың отын ретінде пайдалану мүмкін екендігін білу және альтернативті отын түрлерін зерттеу, олардың артықшылықтары мен кемшіліктерін атау
• 9.4.3.16Қазақсатандағы көмірдің, мұнайдың, табиғи газдың кен орындарын атау және оларды өндірудің қоршаған ортаға әсерін түсіндіру

Сұрақтардан мысал

1. 1
   Метан хлормен әрекеттескенде хлорметан мен хлорсутек түзіледі. Бұл реакцияның теңдеуі қайсы?

   \( \mathrm{CH_4 + Cl_2 \rightarrow CH_2Cl_2 + H_2} \) \( \mathrm{CH_4 + Cl_2 \rightarrow CH_3Cl + HCl} \) \( \mathrm{CH_4 + HCl \rightarrow CH_3Cl + H_2} \) \( \mathrm{C_2H_6 + Cl_2 \rightarrow C_2H_4 + 2HCl} \)
2. 2
   Хлорланған алкандардан алынатын еріткіштердің басты қауіптілігі неде?

   иіссіз және зиянсыз суда жақсы ериді тез тұтанады улы және канцерогенді
3. 3
   Қанықпаған көмірсутектердің қанықпағандығы недең көрінеді?

   иондық байланыстың болуы сутектік байланыстың болуы тек дара байланыстың болуы қос және үш байланыстың болуы